Fjárhagslegt öryggi með gulli

Á miðri nítjándu öld var fótboltinn enn ungur og ómótaður leikur. Reglurnar voru óljósar, hefðir blönduðust saman og mörkin milli fótbolta og ruðnings (rugby) voru oft óskýr. Leikmenn, sem höfðu alist upp við leik þar sem boltinn var gripinn með höndum, áttu erfitt með að losa sig við þann gamla vana. Einkum átti þetta við í Englandi, þar sem regluverk beggja íþróttanna þróaðist hlið við hlið. Árið 1862 greip eitt knattspyrnufélag til óvenjulegrar en afar áhrifaríkrar lausnar. Í stað þess að refsa leikmönnum fyrir að taka boltann með höndum, var ákveðið að launa þeim fyrir að gera það ekki. Samkomulagið var einfalt og næstum barnalega snjallt: Hver leikmaður sem hélt höndunum frá boltanum og lék eftir nýjum fótboltareglum fékk tvo gullpeninga að loknu leiktímabilinu. Gullið var ekki einungis verðlaun – það var tákn um nýja hugsun, nýjan leik og nýja íþróttamenningu. Á vellinum blasti við skrýtin sjón. Leikmenn hlupu með hendur niður með síðum eða héldu þeim fyrir aftan bak, sumir jafnvel krepptu fingur í hnefa eins og þeir væru að berjast við eigin eðlishvöt. Þegar boltinn skoppaði óvænt upp að brjósti þeirra var freistingin mikil – en glampi gullsins í huganum var sterkari. Þessi einfalda aðferð reyndist ótrúlega árangursrík. Smám saman lærðu leikmenn að treysta á sendingar með fótum og samspil, fremur en að nota styrk handanna. Fótboltinn fór þannig að líkjast því sem við þekkjum í dag; leik hraða, tækni og hugvits. Saga þessara tveggja gullpeninga er lítil, en hún segir okkur mikið. Hún minnir okkur á það að þróun íþrótta snýst ekki aðeins um reglur á blaði, heldur líka um mannlega hegðun, vana og stundum einfaldlega um réttan hvata á réttum tíma. Og þannig, með glansandi gull í höndum sem verðlaun, lærði fótboltinn loksins að sleppa tökunum.

(Kitco News) – Á sama tíma og gullmarkaðir hafa náð 5.000 dollara verðmarkinu sem áður þótti óhugsandi, hefur Bank of America hækkað skammtímamarkmið sitt fyrir gullverð í 6.000 dollara á únsu sem er sókndjarfasta verðspá fyrir málminn frá nokkurri stórri fjármálastofnun. „Sagan er ekki tryggur leiðarvísir inn í framtíðina, en meðalhækkun gulls yfir síðustu fjögur nautamarkaðsskeið var um 300% á 43 mánuðum, sem gefur til kynna að gull gæti náð 6.000 dollurum fyrir vorið,“ skrifaði greinandinn Michael Hartnett hjá Bank of America í minnisblaði til viðskiptavina. Hann spáir því að gullverð geti náð 6.000 dollurum á únsu fyrir vorið! Þetta myndi staðsetja gullverð meira en 20% hærra en núverandi sögulegt metverð er á málminum. Þann 5. janúar sagði Michael Widmer, yfirmaður málmarannsókna hjá Bank of America, að gull muni áfram verða lykileign í eignasöfnum fjárfesta á þessu ári. „Gull heldur áfram að skera sig úr sem áhættuvörn og uppspretta ávöxtunar,“ skrifaði Widmer. Bank of America telur að þrengri markaðsaðstæður, ásamt því að gull bregst vel við hagnaðarbreytingum, geri það að lykiláhættuvörn og arðbærri fjárfestingu árið 2026. Viðhorf Bank of America gagnvart 2026 byggir á spám þeirra um minnkandi framboð og hækkandi kostnað í gullgeiranum. Widmer gerir ráð fyrir að 13 stærstu gullnámufyrirtæki Norður-Ameríku framleiði 19,2 milljónir únsa á þessu ári, sem er 2% samdráttur frá 2025, og hann bætir við að flestar markaðsspár um framleiðslu séu of bjartsýnar. Widmer spáir að heildarkostnaður við framleiðsluna (all-in sustaining costs) hækki um 3% og fari í um það bil 1.600 dollara á únsu, sem er aðeins yfir því sem almennt er talið á markaði. Hann býst einnig við mikilli aukningu í arðsemi framleiðenda, þar sem því er spáð að heildar- EBITDA hækki um 41% í um 65 milljarða dollara árið 2026. Bank of America skrifaði á þessum tíma að þeir geri ráð fyrir að gull verði að meðaltali í 4.538 dollurum á únsu að raunvirði yfir árið 2026, á meðan silfur, platína og palladíum séu einnig talin munu hækka í verði, sem endurspeglar jákvæðar horfur bankans fyrir eðalmálma í heild. Widmer sagði að silfur gæti höfðað meira til fjárfesta sem eru tilbúnir að taka meiri áhættu fyrir mögulega meiri ávöxtun, og benti á að núverandi gull/silfur-hlutfall (um 59) gefi til kynna að silfur gæti enn skarað fram úr gulli. Hann vísaði til sögulegs lágmarkshlutfalls (32) árið 2011 sem myndi þýða silfurverð upp á 135 dollara á meðan lágmarkið í hlutfallinu árið 1980 (14) myndi þýða verð upp á 309 dollara á únsu af silfri. Í árlegri spá um horfur á vefriti sínu í desember sl. sagði Widmer að nautamarkaðssveiflur í gulli nái yfirleitt hámarki eingöngu þegar þeir undirliggjandi drifkraftar sem upphaflega kveiktu hækkunina fjara út, en ljúki ekki einfaldlega vegna þess að verð hækkar. „Ég hef áður bent á að gullmarkaðurinn hafi verið mjög ofkeyptur. En hann er í raun enn vannýttur í fjárfestingum,“ sagði hann. „Það er enn mikið svigrúm fyrir gull sem tæki til að dreifa áhættu í eignasöfnum.“ Widmer bætti við að hann sjái ekki fyrir sér að uppsveiflu á markaðnum ljúki á næstunni. Hann benti á að það þyrfti aðeins 14% aukningu í fjárfestingareftirspurn til að ná þessu markmiði. Fjárfestingareftirspurn hefur að meðaltali verið í kringum það stig síðustu tvo ársfjórðunga. Á sama tíma þyrfti 55% aukningu í fjárfestingareftirspurn til að knýja gullverð í 8.000 dollara á únsu á næsta ári. Fjárfestingareftirspurn, sérstaklega meðal smærri fjárfesta, hefur aukist mikið á undanförnum mánuðum, þar sem innflæði í gulltryggða kauphallarsjóði árið 2025 náði hæsta stigi síðan 2020. Hins vegar sagði Widmer að enn væru til lykilfjárfestar sem hefðu að mestu hunsað gullmarkaðinn, og að það gæti breyst á nýju ári. Widmer benti á að eðalmálmurinn nemi nú um 4% af heildarfjármálamarkaðnum en innan fagfjárfestageirans haldi hátekjufjárfestar aðeins um 0,5% af eignum sínum í gulli. Vaxandi áhugi á gulli kemur á sama tíma og margir fjárfestar efast áfram um áreiðanleika hefðbundinnar 60/40 eignadreifingar. Widmer sagði að rannsóknir sýni nú að það að halda 20% af eignasafni í gulli geti verið áhrifarík stefna. „Þegar þú keyrir greininguna frá 2020, geturðu í raun réttlætt að smærri fjárfestar ættu að hafa gullhlutfall langt yfir 20%,“ sagði hann. „Þú getur jafnvel réttlætt 30% eins og staðan er núna.“ En það eru ekki einungis smáfjárfestar sem gætu haft ávinning af frekari dreifingu fjárfestinga inn í gull. Widmer sagði að hann geri ráð fyrir að seðlabankar haldi áfram að kaupa gull jafnvel þótt opinberir varaforðar hafi náð ákveðnum viðmiðunarmörkum árið 2025. Hann benti á að gullforði seðlabanka hafi farið fram úr eignum þeirra í bandarískum ríkisskuldabréfum. Gull nemur nú að meðaltali um 15% af heildarvaraforða seðlabanka. Hins vegar gefa líkön hans til kynna að varaforðarnir væru fullkomlega hámarkaðir með að meðaltali um 30% gullhlutfall. „Hvort sem um er að ræða eignasafn seðlabanka eða stofnanafjárfesta, þá geta þeir haft ávinning af því að dreifa fjárfestingum í gull,“ sagði hann. Widmer bætti við að gríðarleg verðhækkun gulls árið 2025 þýði að það verði erfitt fyrir suma eignastjóra að hunsa það árið 2026. „Ef maður horfir bara á viðmið, þá hefur gull verið meðal þeirra fjárfestinga sem hafa skilað bestri frammistöðu á síðustu árum,“ sagði hann. „Það sem við höfum oft heyrt er að „gull sé ekki arðbær eign; það kostar að halda því, þú græðir ekkert á því, þannig að hver er þá tilgangurinn með því að halda því?“ En sé einungis horft til verðþróunar hefði gull í raun getað lagt gott af mörkum til eignasafna. Ég held að tölurnar tali sínu máli.“ Varðandi það hvað gæti kveikt á annarri tilfærslu yfir í gull, sagði Widmer að peningastefna Bandaríkjanna verði mikilvægur þáttur árið 2026. Hann benti á að líkön hans gefi til kynna að á lækkunarferli vaxta, þegar verðbólga er yfir 2%, hafi gullverð hækkað að meðaltali um 13%. „Þú þarft ekki einu sinni að sjá vaxtalækkanir á hverjum fundi,“ sagði hann. „Þú þarft bara að sjá að vextir séu að lækka.“